Month: November 2020

Nowa kostka brukowa wygląda pięknie: równe linie, czyste fugi, żywe kolory. Z czasem jednak pojawiają się zabrudzenia, mech w szczelinach, chwasty, plamy z oleju czy białe wykwity. Dobra wiadomość jest taka, że nawierzchnia z kostki nie wymaga wiele, by przez lata zachować dobry wygląd. Wystarczy kilka prostych zasad i regularna, niezbyt czasochłonna pielęgnacja. Podpowiadamy, jak dbać o kostkę przez cały rok.

Pierwsze tygodnie po ułożeniu

Świeżo ułożona nawierzchnia potrzebuje chwili, by się „ułożyć”. Piasek w fugach osiada pod wpływem deszczu i ruchu, dlatego w pierwszych tygodniach warto kilkakrotnie dosypać piasku i zamieść go w szczeliny. Pełne fugi to stabilna nawierzchnia, a także mniej miejsca dla chwastów.

Na nowej kostce mogą pojawić się białe naloty, czyli wykwity wapienne. To naturalne zjawisko w wyrobach betonowych, a nie wada produktu. Najczęściej znikają samoistnie pod wpływem deszczu i użytkowania w ciągu kilku miesięcy. Nie warto ich szorować agresywnymi środkami na własną rękę, bo można uszkodzić powierzchnię kostki.

Regularne sprzątanie

Podstawą jest zwykłe zamiatanie. Piasek, liście i drobne zanieczyszczenia, pozostawione na dłużej, wcierają się w powierzchnię i tworzą podłoże dla mchu. Raz na jakiś czas warto umyć nawierzchnię wodą z dodatkiem łagodnego detergentu i szczotką o twardym włosiu.

Myjka ciśnieniowa: z umiarem

Myjka ciśnieniowa to popularne narzędzie do czyszczenia kostki, ale trzeba jej używać rozważnie:

• nie kieruj strumienia z bardzo bliska i pod ostrym kątem, bo może uszkodzić powierzchnię kostki, szczególnie płukanej,
• uważaj na fugi, bo silny strumień wypłukuje piasek ze szczelin,
• po myciu ciśnieniowym zawsze uzupełnij piasek w fugach,
• najlepiej używać nakładki obrotowej do czyszczenia płaskich powierzchni, która rozkłada ciśnienie równomiernie.

Chwasty i mech w fugach

Chwasty w szczelinach to najczęstsza bolączka właścicieli kostki. Można z nimi walczyć na kilka sposobów:

• mechanicznie, specjalnym nożykiem lub szczotką do fug,
• termicznie, wrzątkiem lub opalarką do chwastów,
• chemicznie, środkami przeznaczonymi do nawierzchni utwardzonych, stosowanymi zgodnie z instrukcją.

Najlepszą profilaktyką są jednak pełne fugi. Tam, gdzie szczeliny są wypełnione po brzegi piaskiem, chwasty mają znacznie trudniej. Można też zastosować specjalne piaski do fugowania, które utrudniają wzrost roślin.

Plamy: im szybciej, tym lepiej

Najtrudniejsze do usunięcia są plamy z oleju silnikowego, smaru, tłuszczu z grilla, rdzy czy żywicy. Zasada jest prosta: im szybciej zareagujesz, tym większa szansa na pełne usunięcie. Świeżą plamę z oleju warto od razu zasypać materiałem chłonnym, np. trocinami lub specjalnym sorbentem, a następnie umyć odpowiednim preparatem do kostki. Do starych plam stosuje się specjalistyczne środki dostępne w sklepach budowlanych. Przed użyciem warto je sprawdzić na mało widocznym fragmencie.

Impregnacja: czy warto?

Impregnat tworzy na powierzchni kostki niewidoczną lub lekko podkreślającą kolor warstwę ochronną. Ogranicza wnikanie wody, olejów i zabrudzeń, utrudnia rozwój mchu i ułatwia mycie. Kostkę impregnuje się zwykle po kilku miesiącach od ułożenia, gdy znikną wykwity wapienne, na dokładnie oczyszczoną i suchą powierzchnię. Zabieg warto powtarzać co kilka lat, zgodnie z zaleceniami producenta impregnatu.

Zima: sól czy piasek?

Zimą największym zagrożeniem dla kostki jest sól drogowa. Mocno zasolona woda wnika w beton, a cykle zamarzania i rozmarzania mogą powodować łuszczenie się powierzchni. Szczególnie wrażliwa jest kostka w pierwszym sezonie po ułożeniu. Dlatego:

• odśnieżaj na bieżąco, zanim śnieg zostanie ubity i zamieni się w lód,
• używaj łopat z tworzywa lub z gumową krawędzią zamiast metalowych,
• zamiast soli stosuj piasek lub drobny grys, a jeśli już środki odladzające, to przeznaczone do nawierzchni betonowych,
• wiosną dokładnie umyj nawierzchnię, usuwając resztki soli i piasku.

Drobne naprawy

Jedną z największych zalet kostki jest łatwość napraw. Jeśli kilka elementów osiądzie albo pęknie, nie trzeba remontować całej nawierzchni. Wystarczy wyjąć uszkodzone kostki, uzupełnić i zagęścić podsypkę, a potem ułożyć je z powrotem lub wymienić na nowe. Dlatego warto zachować kilka zapasowych kostek z pierwotnej partii. Gdy osiadania pojawiają się na większej powierzchni, przyczyną jest zwykle podbudowa i wtedy warto wezwać fachowca.

Fachowa pomoc przy naprawach i nowych nawierzchniach

Gdy nawierzchnia wymaga poważniejszej naprawy, przełożenia lub rozbudowy, warto skorzystać z doświadczenia brukarza. Firma Brukarz Gałecki z Międzyrzeca Podlaskiego od 1997 roku wykonuje i odnawia nawierzchnie z kostki brukowej dla klientów indywidualnych, firm i instytucji. Więcej informacji, ofertę i galerię realizacji znajdziesz pod adresem https://brukarzgalecki.pl/.

Podsumowanie

Pielęgnacja kostki brukowej sprowadza się do kilku nawyków: regularnego zamiatania, uzupełniania fug, szybkiego usuwania plam, rozważnego używania myjki ciśnieniowej i ostrożności z solą zimą. Raz na kilka lat warto rozważyć impregnację. Dzięki temu nawierzchnia przez długie lata będzie wyglądać jak nowa.

Naciskasz przycisk pilota, a brama stoi w miejscu. Albo rusza, przejeżdża kawałek i wraca. Albo zamyka się tylko wtedy, gdy przytrzymasz przycisk. Awarie bram automatycznych potrafią zepsuć dzień, szczególnie gdy samochód stoi zamknięty w garażu, a do pracy trzeba wyjechać za dziesięć minut. Część problemów da się rozwiązać samodzielnie w kilka minut, inne wymagają fachowca. Zebraliśmy najczęstsze usterki, ich przyczyny i podpowiedzi, co zrobić.

1. Brama nie reaguje na pilota

To najczęstsze zgłoszenie. Zanim wezwiesz serwis, sprawdź kilka prostych rzeczy:

• Bateria w pilocie. Słabnąca bateria to przyczyna numer jeden. Jeśli dioda pilota świeci słabo albo wcale, wymień baterię.
• Zasilanie. Sprawdź, czy w garażu jest prąd i czy nie zadziałał bezpiecznik.
• Drugi pilot lub przycisk ścienny. Jeśli brama reaguje na inny pilot, problem leży w pierwszym. Jeśli nie reaguje na nic, przyczyna jest w napędzie lub sterowniku.
• Tryb blokady. Niektóre napędy mają funkcję blokady lub trybu urlopowego, którą można przypadkowo włączyć.

Jeśli te kroki nie pomogą, usterka może dotyczyć odbiornika radiowego, sterownika lub samego silnika. Wtedy potrzebna jest diagnoza serwisanta.

2. Brama zatrzymuje się i cofa

Brama rusza, ale po chwili staje lub wraca do pozycji wyjściowej. Najczęściej oznacza to, że zadziałało zabezpieczenie. Możliwe przyczyny:

• Zabrudzone lub przestawione fotokomórki. Kurz, pajęczyna, liść czy śnieg mogą przerwać wiązkę. Przetrzyj soczewki i sprawdź, czy fotokomórki są ustawione naprzeciw siebie.
• Przeszkoda na drodze bramy. Kamień w prowadnicy, lód przy progu, przedmiot pod skrzydłem.
• Zbyt duży opór. Gdy rolki lub prowadnice są zużyte albo brama jest źle wyważona, napęd wyczuwa opór i traktuje go jak przeszkodę.

Pierwsze dwie przyczyny usuniesz sam. Trzecia oznacza, że mechanika bramy wymaga regulacji lub wymiany części.

3. Brama działa tylko przy przytrzymanym przycisku

Jeśli brama zamyka się wyłącznie wtedy, gdy trzymasz wciśnięty przycisk, napęd najprawdopodobniej przeszedł w tryb awaryjny. Dzieje się tak zwykle wtedy, gdy sterownik wykrył problem z fotokomórkami lub listwą bezpieczeństwa. Sprawdź ich czystość i ustawienie. Jeśli to nie pomoże, konieczna będzie diagnostyka elementów zabezpieczających.

4. Głośna, nierówna praca

Skrzypienie, piski, stuki i szarpanie to sygnały ostrzegawcze. Najczęstsze przyczyny to:

• brak smarowania ruchomych elementów,
• zużyte rolki lub łożyska,
• poluzowane śruby i mocowania,
• rozregulowane sprężyny lub luźne linki,
• zużyta przekładnia lub łańcuch w napędzie.

Hałas rzadko znika sam. Zignorowany zwykle prowadzi do poważniejszej usterki, dlatego warto umówić przegląd, gdy tylko brama zacznie pracować inaczej niż zwykle.

5. Zerwana sprężyna lub linka

W bramach segmentowych sprężyny skrętne lub naciągowe równoważą ciężar skrzydła. Zerwana sprężyna to częsta awaria, szczególnie w starszych bramach i podczas mrozów. Objawy to głośny huk w garażu, brama, która nagle stała się bardzo ciężka, albo skrzydło przekrzywione na jedną stronę.

W takiej sytuacji nie próbuj otwierać bramy na siłę ani używać napędu. Możesz uszkodzić silnik, a przede wszystkim narazić się na obrażenia. Wymiana sprężyn wymaga specjalistycznych narzędzi i doświadczenia. To zawsze zadanie dla serwisu.

6. Brak prądu: jak otworzyć bramę ręcznie?

Każda brama automatyczna powinna mieć możliwość ręcznego odblokowania. Zwykle służy do tego linka z uchwytem przy napędzie albo zamek awaryjny na zewnątrz. Po odblokowaniu bramę otwiera się ręcznie, a po powrocie zasilania ponownie sprzęga z napędem. Warto zapoznać się z tą procedurą zawczasu, a nie w ciemnym garażu podczas burzy. Jeśli brama po odblokowaniu jest bardzo ciężka lub nie chce się ruszyć, prawdopodobnie problem dotyczy sprężyn i potrzebny jest serwis.

7. Problemy z bramą przesuwną i skrzydłową

Bramy wjazdowe na posesję mają własne typowe usterki. W bramach przesuwnych często blokują się wózki jezdne zabrudzone piaskiem, liśćmi lub zalodzone zimą. Zużywa się też listwa zębata. W bramach skrzydłowych kłopoty sprawiają opadające skrzydła i zużyte zawiasy, a także siłowniki narażone na deszcz i mróz. Regularne czyszczenie toru jezdnego i przegląd siłowników zapobiega większości tych problemów.

Kiedy zadzwonić po fachowca?

Samodzielnie możesz wymienić baterię w pilocie, sprawdzić zasilanie, wyczyścić fotokomórki i usunąć przeszkody. Wszystko, co dotyczy sprężyn, linek, napędu, elektroniki i regulacji mechanizmów, warto zostawić specjalistom. Profesjonalna naprawa bram Wrocław i okolice to usługa, którą od 1992 roku świadczy firma ROTOM. Zespół szybko diagnozuje i usuwa usterki bram garażowych, wjazdowych i przemysłowych, wykonuje naprawy gwarancyjne i pogwarancyjne oraz doradza, jak użytkować bramę, by uniknąć kolejnych awarii.

Podsumowanie

Wiele awarii bram automatycznych ma prostą przyczynę: wyczerpaną baterię, brudne fotokomórki czy przeszkodę na drodze skrzydła. Niektóre jednak wymagają wiedzy, narzędzi i doświadczenia. Najlepszą ochroną przed nagłą usterką pozostaje regularny przegląd, dzięki któremu brama działa niezawodnie wtedy, kiedy jej potrzebujesz.

Zatrudnienie pierwszego pracownika to dla wielu przedsiębiorców moment przełomowy. Firma rośnie, pojawia się więcej zleceń, a właściciel nie jest już w stanie zrobić wszystkiego sam. Razem z nowym członkiem zespołu pojawiają się jednak nowe obowiązki: badania, szkolenia, zgłoszenia, dokumentacja i comiesięczne rozliczenia. Przygotowaliśmy listę kontrolną, która pomoże przejść przez ten proces bez nerwów.

Krok 1: Wybierz rodzaj umowy

Najpierw trzeba zdecydować, na jakiej podstawie ma pracować nowa osoba. Umowa o pracę daje pracownikowi pełną ochronę Kodeksu pracy: płatny urlop, wynagrodzenie chorobowe, okres wypowiedzenia. Umowa zlecenia jest bardziej elastyczna, ale nie może być stosowana zamiast umowy o pracę, jeśli praca odbywa się pod kierownictwem, w określonym miejscu i czasie. W takiej sytuacji inspekcja pracy lub sąd mogą uznać, że w rzeczywistości łączy strony stosunek pracy.

Dla każdego rodzaju umowy inne są koszty pracodawcy, składki ZUS i zasady opodatkowania. Warto je porównać przed rozmową z kandydatem.

Krok 2: Badania lekarskie i szkolenie BHP

Zanim pracownik zatrudniony na umowę o pracę przystąpi do obowiązków, musi:

• otrzymać od pracodawcy skierowanie na wstępne badania lekarskie i przedstawić orzeczenie o braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku,
• przejść szkolenie wstępne BHP, składające się z instruktażu ogólnego i stanowiskowego,
• zapoznać się z ryzykiem zawodowym na swoim stanowisku.

Dopuszczenie do pracy osoby bez aktualnych badań i szkolenia to wykroczenie przeciwko prawom pracownika, za które grozi grzywna.

Krok 3: Umowa i informacja o warunkach zatrudnienia

Umowę o pracę zawiera się na piśmie lub w formie elektronicznej, najpóźniej przed dopuszczeniem pracownika do pracy. W ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy pracodawca przekazuje dodatkowo informację o warunkach zatrudnienia: normie czasu pracy, przerwach, odpoczynku, zasadach pracy w godzinach nadliczbowych, długości urlopu czy terminie wypłaty wynagrodzenia.

Warto też zebrać od pracownika oświadczenie do celów podatkowych, np. PIT-2, jeśli chce on, by pracodawca pomniejszał zaliczki na podatek o kwotę zmniejszającą.

Krok 4: Zgłoszenie do ZUS

Pracownika trzeba zgłosić do ubezpieczeń w ZUS w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy. Ten sam termin dotyczy zleceniobiorców objętych ubezpieczeniami. Jeżeli to pierwszy pracownik, a przedsiębiorca dotąd opłacał tylko własne składki, zmienia się także sposób rozliczeń z ZUS: od teraz co miesiąc trzeba składać deklarację rozliczeniową DRA oraz raporty imienne za pracownika.

Krok 5: Dokumentacja pracownicza

Dla każdego pracownika zatrudnionego na umowę o pracę zakłada się akta osobowe podzielone na części, w których przechowuje się m.in. dokumenty z rekrutacji, umowę, zaświadczenia o szkoleniach i badaniach, a później dokumenty związane z ustaniem zatrudnienia. Oprócz tego pracodawca prowadzi:

• ewidencję czasu pracy,
• dokumentację dotyczącą wynagrodzenia i świadczeń,
• ewidencję urlopów i nieobecności.

Dokumentację można prowadzić w wersji papierowej lub elektronicznej. Ważne, by była kompletna i aktualna, bo to ona jest pierwszym, co sprawdza Państwowa Inspekcja Pracy.

Krok 6: Pracownicze Plany Kapitałowe

Zatrudnienie pierwszej osoby oznacza też obowiązki związane z PPK. Pracodawca musi zawrzeć umowę o zarządzanie PPK z wybraną instytucją finansową i, w imieniu uprawnionych pracowników, umowę o prowadzenie PPK, chyba że pracownik złoży deklarację rezygnacji. Terminy są ściśle określone, a ich przekroczenie grozi karą, dlatego warto od razu uwzględnić PPK w planie.

Krok 7: Comiesięczne rozliczenia

Gdy pracownik już pracuje, co miesiąc pojawiają się stałe obowiązki:

• sporządzenie listy płac z wyliczeniem wynagrodzenia brutto, składek i zaliczki na podatek,
• wypłata wynagrodzenia najpóźniej do 10. dnia następnego miesiąca,
• przekazanie deklaracji do ZUS i opłacenie składek do 20. dnia miesiąca,
• wpłata pobranych zaliczek na podatek dochodowy do urzędu skarbowego do 20. dnia miesiąca.

Po zakończeniu roku pracodawca składa deklarację PIT-4R i przekazuje pracownikowi informację PIT-11, którą pracownik wykorzystuje w swoim zeznaniu rocznym.

Najczęstsze błędy przy pierwszym zatrudnieniu

• dopuszczenie do pracy przed badaniami lub szkoleniem BHP,
• spóźnione zgłoszenie do ZUS,
• brak informacji o warunkach zatrudnienia,
• niepoprawnie liczone wynagrodzenie za nadgodziny lub urlop,
• pominięcie obowiązków związanych z PPK.

Kadry i płace można zlecić

Dla właściciela małej firmy, który dopiero zaczyna zatrudniać, prowadzenie kadr na własną rękę bywa źródłem stresu i błędów. Dlatego wielu przedsiębiorców powierza tę część pracy biuru rachunkowemu, które zajmuje się listami płac, deklaracjami ZUS, umowami, świadectwami pracy i dokumentacją urlopową. W Andrychowie taką obsługę oferuje biuro Ewy Pilarskiej, działające od 2003 roku. Szczegóły i dane kontaktowe znajdziesz na stronie www.biuroep.pl.

Podsumowanie

Pierwszy pracownik to inwestycja w rozwój firmy, ale też nowa odpowiedzialność. Kluczem jest dobra kolejność: umowa, badania i BHP przed startem, zgłoszenie do ZUS w ciągu 7 dni, kompletna dokumentacja i terminowe rozliczenia co miesiąc. Z tą listą w ręku, a najlepiej z doświadczoną księgową u boku, zatrudnienie przebiegnie sprawnie.

Jeszcze niedawno jadł prawie wszystko, a dziś odsuwa talerz, bo marchewka dotknęła ziemniaka. Wielu rodziców przedszkolaków zna tę scenę. Dziecko w wieku 4–6 lat szybko rośnie, dużo się rusza i ma coraz wyraźniejsze zdanie na temat jedzenia. To dobry moment, aby spokojnie budować nawyki, które zostaną z nim na dłużej.

Poniższe wskazówki opierają się przede wszystkim na stanowisku Komitetu Nauki o Żywieniu Człowieka Polskiej Akademii Nauk z 2023 roku. Dotyczą zdrowych dzieci. Przy alergii, chorobie lub diecie eliminacyjnej jadłospis warto ustalić z lekarzem lub dietetykiem.

Ile posiłków potrzebuje przedszkolak?

Dziecko w tym wieku potrzebuje 4–5 posiłków dziennie: trzech głównych oraz jednej lub dwóch mniejszych przekąsek. Stałe pory jedzenia pomagają mu rozpoznawać głód i sytość. Podjadanie między posiłkami sprawia natomiast, że przy stole często brakuje apetytu.

Część tych posiłków dziecko zjada w przedszkolu, dlatego warto znać jadłospis placówki. Jeśli na obiad była ryba, kolacja może być lżejsza i zawierać inne produkty. Dzięki temu łatwiej zadbać o różnorodność w ciągu całego dnia.

Co powinno znaleźć się w codziennym jadłospisie?

Zalecenia dla dzieci w wieku 4–6 lat zakładają około 1400 kcal dziennie przy umiarkowanej aktywności. Nie trzeba jednak liczyć kalorii ani ważyć jedzenia. Poniższe ilości są orientacyjne i pomagają ocenić jadłospis z kilku dni, a nie pojedynczy posiłek.

Grupa produktów	Orientacyjnie na dzień
Warzywa	ok. 300 g, 5 porcji
Owoce	ok. 200 g, 3 porcje
Mleko i produkty mleczne	2 porcje
Mięso, ryby i jaja	2 porcje
Tłuszcze, np. olej i masło	3–4 porcje

Podstawą diety powinny być też produkty zbożowe, najlepiej z przewagą pełnego ziarna, takie jak razowe pieczywo, kasze i płatki. W jadłospisie warto uwzględniać również ryby oraz nasiona roślin strączkowych, na przykład pastę z soczewicy.

Porcja dziecka jest mniejsza niż porcja dorosłego. Dlatego lepiej nałożyć mniej i w razie potrzeby dołożyć, niż namawiać do skończenia pełnego talerza.

Woda, soki i słodycze

Najlepszym napojem dla dziecka jest woda. Warto, aby miało do niej stały dostęp w domu i w przedszkolu. Sok nie powinien przekraczać 150–200 ml dziennie, a świeży owoc i tak będzie lepszym wyborem. Słodkich napojów i soków nie należy podawać między posiłkami.

Cukry dodane oraz te zawarte w sokach i miodzie powinny dostarczać mniej niż 10% energii. W tym wieku odpowiada to około 7 łyżeczkom dziennie, ale korzystniej jest dążyć do mniej niż 5% energii. Limit łatwo przekroczyć, ponieważ cukier znajduje się w słodkich jogurtach, płatkach czy napojach. Warto więc czytać etykiety i ograniczać również słone przekąski oraz dosalanie potraw.

Jest to ważne także dla zębów. Próchnicę stwierdza się u około 77% pięciolatków w Polsce. Dlatego zęby należy szczotkować dwa razy dziennie pastą z fluorem, a dziecku powinien w tym pomagać dorosły.

„Nie lubię, nie zjem”: co robić, gdy dziecko wybrzydza?

Grymaszenie jest częstym etapem rozwoju i zwykle nie oznacza, że robisz coś źle. Akceptacja nowego produktu często wymaga kilku, a nawet kilkunastu kontaktów z nim. Jedna odmowa nie znaczy więc, że dziecko nigdy tego nie zje.

Pomocne może być kilka prostych zasad:

• podawaj nowy produkt obok czegoś, co dziecko już lubi,
• proponuj go wielokrotnie, także w innej formie,
• jedzcie razem i pozwól dziecku widzieć, że dorośli jedzą to samo,
• nie zmuszaj do skończenia posiłku ani do „jeszcze jednego kęsa”,
• nie obiecuj deseru za zjedzenie warzyw i nie pocieszaj słodyczami,
• wyłącz telewizor i odłóż zabawki na czas posiłku.

Podział ról pozostaje podobny jak we wcześniejszych latach. Dorosły decyduje, co i kiedy pojawia się na stole, a dziecko może wybrać, ile zje.

Mały pomocnik w kuchni

Dzieci często chętniej próbują tego, co pomagały przygotować. Przedszkolak może myć warzywa, rwać sałatę, mieszać składniki albo samodzielnie układać kanapkę. Przy okazji ćwiczy sprawność rąk, poznaje nazwy produktów i czuje się potrzebny.

Oto kilka pomysłów na wspólne, proste posiłki:

• owsianka z owocami, do której dziecko samo dodaje dodatki,
• razowe kanapki z pastą z jajka lub soczewicy i warzywami,
• zupa warzywna z ulubionym dodatkiem,
• jogurt naturalny z owocami na podwieczorek.

Przy twardych lub okrągłych produktach, takich jak całe orzechy czy winogrona, zachowaj ostrożność. Dziecko powinno jeść na siedząco, a takie produkty najlepiej podać w mniejszych kawałkach lub w innej formie.

Kiedy skonsultować się ze specjalistą?

Porozmawiaj z pediatrą lub dietetykiem, jeśli dziecko je bardzo mało rodzajów produktów, unika całych grup żywności, nie przybiera na wadze lub chudnie. Powodem do konsultacji są też silny lęk przed jedzeniem, częste krztuszenie się oraz bóle brzucha lub wymioty po posiłkach. Wzrost i masę ciała warto sprawdzać przynajmniej raz w roku.

Nie podawaj też suplementów na własną rękę. Dawkę witaminy D najlepiej ustalić z lekarzem, zgodnie z wiekiem, masą ciała i dietą dziecka.

Zdrowe nawyki poza domem

Jeśli dziecko spędza w przedszkolu większość dnia, placówka ma duży wpływ na to, co i jak je. Warto obejrzeć jadłospis, zapytać o pochodzenie produktów i dowiedzieć się, jak nauczyciele reagują, gdy dziecko czegoś nie chce.

W przedszkolu Tuptusie w Wieliczce posiłki powstają na miejscu, we własnej kuchni, z mało przetworzonych produktów od sprawdzonych lokalnych dostawców. Dzieci są też zapraszane do wspólnego gotowania. Więcej informacji znajdziesz na stronie www.tuptusie.edu.pl.

Źródła: stanowisko Komitetu Nauki o Żywieniu Człowieka PAN (2023), Żywienie dzieci w wieku przedszkolnym, Medycyna Praktyczna, oferta przedszkola Tuptusie, program autorski przedszkola Tuptusie

Od 1 stycznia 2014 roku zarządcą nieruchomości może być wyłącznie osoba posiadająca odpowiednie wykształcenie, praktykę zawodową oraz licencję. Zarządca nieruchomości odpowiada za decyzje oraz czynności związane z administracją oraz finansami wspólnoty. Wśród obowiązków można wyróżnić również doradztwo w zakresie odpowiedniej decyzyjności w posiadaniu nieruchomości. Ważne jest także nadzorowanie stanu technicznego danej nieruchomości. Większość osób pełniących funkcję zarządców dopasowuje się do jednostkowych potrzeb klienta. Zwykle jednak w zakres funkcji pełnionych przez zarządce wchodzi: prowadzenie dokumentacji technicznej, zlecanie i nadzorowanie wszystkich prac remontowych, prowadzenie księgowości, zawieranie umów z podwykonawcami w tym z firmą sprzątającą, realizowanie rutynowych kontroli np. kominiarskich, potencjalne uczestnictko w eksmisjach, komunikacja z mieszkańcami i zorganizowanie zebrań. Licencjonowany zarządca nieruchomości służy nam swoją wiedzą i doświadczeniem, pomaga w podejmowaniu najlepszych decyzji. Zapraszamy na stronę: www.zarzadcagorzow.pl

Pracownik dzwoni rano, że jest chory, a po chwili w systemie pojawia się elektroniczne zwolnienie lekarskie. Dla pracodawcy to nie tylko kwestia zorganizowania zastępstwa, ale też prawidłowego rozliczenia nieobecności. Kto płaci za L4? Ile wynosi świadczenie? Kiedy obowiązek przechodzi na ZUS? I co zrobić, gdy pojawiają się wątpliwości, czy zwolnienie jest wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem? Wyjaśniamy najważniejsze zasady.

Elektroniczne zwolnienia: e-ZLA

Zwolnienia lekarskie wystawiane są w formie elektronicznej. Lekarz przesyła je do ZUS, a pracodawca, który ma profil na Platformie Usług Elektronicznych ZUS, otrzymuje informację automatycznie. Pracownik nie musi dostarczać papierowego druku. Warto jednak, by pracodawca regularnie sprawdzał profil PUE lub korzystał z powiadomień, aby nie przeoczyć zwolnienia.

Wynagrodzenie chorobowe: pierwsze dni płaci pracodawca

Za pierwsze dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym pracownik otrzymuje od pracodawcy wynagrodzenie chorobowe. Okres ten wynosi:

• 33 dni w roku kalendarzowym w przypadku większości pracowników,
• 14 dni w roku kalendarzowym w przypadku pracowników, którzy ukończyli 50. rok życia, licząc od roku następującego po roku, w którym skończyli 50 lat.

Okres ten sumuje się w ciągu roku. Jeśli pracownik chorował w marcu przez 20 dni, a w październiku przez 15, pracodawca płaci za 13 dni październikowej choroby, a za pozostałe 2 dni świadczenie wypłaca już ZUS.

Zasiłek chorobowy z ZUS

Po wykorzystaniu okresu, za który płaci pracodawca, pracownik otrzymuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia chorobowego. U płatników zgłaszających do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób zasiłki wypłaca sam pracodawca, a następnie rozlicza je z ZUS w deklaracji rozliczeniowej. W mniejszych firmach zasiłek wypłaca bezpośrednio ZUS, a pracodawca przekazuje mu niezbędne dokumenty, m.in. zaświadczenie płatnika składek Z-3.

Ile wynosi świadczenie?

Zarówno wynagrodzenie chorobowe, jak i zasiłek chorobowy wynoszą co do zasady 80 procent podstawy wymiaru. Wyższa stawka, 100 procent, przysługuje m.in. w przypadku:

• choroby przypadającej w okresie ciąży,
• niezdolności do pracy wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
• poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla kandydatów na dawców komórek, tkanek i narządów.

Za czas pobytu w szpitalu stosuje się natomiast stawkę obniżoną, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach. Podstawę wymiaru oblicza się zwykle z przeciętnego wynagrodzenia z ostatnich 12 miesięcy, pomniejszonego o składki społeczne finansowane przez pracownika. Przy krótszym zatrudnieniu lub zmianie wynagrodzenia obowiązują szczególne zasady, które warto pozostawić osobie zajmującej się płacami.

Okres wyczekiwania

Prawo do świadczeń chorobowych pracownik nabywa co do zasady po 30 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia chorobowego. Pierwsza praca, nowa umowa po przerwie, wszystko to wpływa na to, czy pracownik w ogóle ma prawo do wynagrodzenia chorobowego. Od tej zasady są wyjątki, np. dla absolwentów, którzy zostali objęci ubezpieczeniem w ciągu 90 dni od ukończenia szkoły lub studiów, czy przy niezdolności spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy.

Kontrola zwolnień lekarskich

Pracodawca, który zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, może sam kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnień. Mniejsi pracodawcy mogą zwrócić się do ZUS o przeprowadzenie takiej kontroli. ZUS może też samodzielnie skontrolować zarówno samo orzekanie o niezdolności do pracy, jak i sposób wykorzystywania zwolnienia.

Jeśli okaże się, że pracownik w czasie zwolnienia wykonuje pracę zarobkową lub wykorzystuje L4 niezgodnie z celem, traci prawo do świadczenia za cały okres zwolnienia. Przepisy dotyczące kontroli zwolnień i pracy w czasie L4 były w ostatnim czasie zmieniane, dlatego przy konkretnych przypadkach warto sprawdzić aktualny stan prawny lub skonsultować się z kadrową.

Zwolnienie a urlop i wypowiedzenie

Choroba w trakcie urlopu wypoczynkowego przerywa urlop. Niewykorzystaną część trzeba udzielić w innym terminie. W czasie usprawiedliwionej nieobecności z powodu choroby pracodawca co do zasady nie może też wypowiedzieć umowy o pracę, aż do upływu okresów określonych w Kodeksie pracy.

Jak rozliczyć zwolnienie na liście płac?

Na liście płac za miesiąc, w którym pracownik chorował, trzeba:

• pomniejszyć wynagrodzenie zasadnicze za czas nieobecności,
• wyliczyć wynagrodzenie chorobowe lub zasiłek według właściwej podstawy i stawki,
• pamiętać, że od wynagrodzenia chorobowego i zasiłku nie odprowadza się składek na ubezpieczenia społeczne, ale pobiera się zaliczkę na podatek dochodowy,
• uwzględnić zwolnienie w ewidencji czasu pracy i w deklaracjach ZUS.

Błędy w wyliczeniach są częste, zwłaszcza przy zmiennym wynagrodzeniu, premiach czy kolejnych zwolnieniach w ciągu roku.

Profesjonalna obsługa płacowa

Rozliczanie zwolnień lekarskich to tylko jeden z elementów obsługi kadrowo-płacowej, w której przepisy zmieniają się regularnie, a pomyłki mogą skutkować korektami deklaracji i niezadowoleniem pracowników. Właściciele małych i średnich firm coraz częściej powierzają tę część pracy specjalistom. Kompleksowe kadry i płace Radom oferuje Biuro Rachunkowe PRIMUS przy ul. Mokrej 2. Biuro prowadzi pełną obsługę kadrowo-płacową, w tym listy płac, rozliczenia z ZUS i dokumentację pracowniczą.

Podsumowanie

Za pierwsze 33 dni choroby w roku, a w przypadku pracowników po 50. roku życia za 14 dni, płaci pracodawca. Później świadczenie przejmuje ZUS. Najczęściej wynosi ono 80 procent podstawy, a w szczególnych sytuacjach 100 procent. Prawidłowe rozliczenie wymaga znajomości zasad naliczania podstawy, okresów wyczekiwania i wyjątków, dlatego warto mieć w tej dziedzinie wsparcie doświadczonej osoby.

Dla przedsiębiorstw, spółdzielni mieszkaniowych i instytucji publicznych wywóz nieczystości płynnych to nie jednorazowa usługa, ale stały element zarządzania obiektem. Wybór odpowiedniego partnera ma wpływ na bezpieczeństwo sanitarne, zgodność z przepisami i koszty. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę.

Uprawnienia i legalność działania

Firma zajmująca się wywozem nieczystości płynnych musi posiadać zezwolenie gminy na prowadzenie takiej działalności. To podstawa. Współpraca z podmiotem bez uprawnień naraża zleceniodawcę na problemy podczas kontroli, a w skrajnych przypadkach na odpowiedzialność za nielegalne pozbywanie się ścieków. Zawsze warto zapytać o zezwolenie i o to, gdzie trafiają odbierane nieczystości.

Dokumentacja każdego odbioru

Zarządca nieruchomości powinien mieć potwierdzenia każdego wywozu. Rzetelna firma wystawia je bez proszenia, a przy stałej współpracy może prowadzić zestawienia odbiorów, co ułatwia rozliczenia i kontrole.

Własny sprzęt i dostępność

Firma dysponująca własnymi pojazdami asenizacyjnymi jest w stanie elastycznie planować terminy i szybko reagować w sytuacjach awaryjnych. W przypadku obiektów, w których z szamba korzysta wiele osób – bloków, zakładów pracy, szkół – opóźnienie wywozu może szybko przerodzić się w poważny problem.

Stały harmonogram zamiast doraźnych zleceń

Dla firm i spółdzielni najkorzystniejsza jest umowa z ustalonym harmonogramem odbiorów. Daje to:

• pewność, że zbiorniki nigdy się nie przepełnią,
• przewidywalne koszty,
• brak konieczności każdorazowego zamawiania usługi,
• uporządkowaną dokumentację na potrzeby kontroli.

Kompleksowa obsługa w jednym miejscu

Warto wybrać firmę, która oprócz wywozu nieczystości zajmuje się też czyszczeniem zbiorników i udrażnianiem kanalizacji. W razie awarii nie trzeba szukać kolejnego wykonawcy. Taką kompleksową obsługę zapewnia firma Dziun – wywóz nieczystości płynnych w Niewiarowie i okolicach dla klientów indywidualnych, firm, spółdzielni i instytucji publicznych.

Cena to nie wszystko

Najtańsza oferta nie zawsze jest najkorzystniejsza. Liczy się terminowość, legalność, kultura pracy na terenie obiektu i dostępność w nagłych sytuacjach. Przy wyborze wykonawcy warto porównać nie tylko stawki, ale cały zakres współpracy.

Zarządzasz obiektem z szambem lub zbiornikiem bezodpływowym? Zapytaj o stałą współpracę z firmą asenizacyjną i miej spokój z obsługą sanitarną budynku.